Lisansüstü

Coğrafya Bölümü’nün lisansüstü programları Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesinde yürütülmektedir. Aşağıda bölüm web sitesinde yer alan program ve başvuru esasları verilmiştir.

Ders Programları

2025-2026 Eğitim-Öğretim Yılı Güz Dönemi Fiziki Coğrafya Lisansüstü (Yüksek Lisans ve Doktora) ders programına ulaşmak için tıklayınız.

2025-2026 Eğitim-Öğretim Yılı Güz Dönemi Beşeri ve İktisadi Coğrafya Lisansüstü (Yüksek Lisans ve Doktora) ders programına ulaşmak için tıklayınız.

Tezli Yüksek Lisans Programı

Amaç ve kapsam

MADDE 28

(1) Tezli yüksek lisans programının amacı, öğrencinin bilimsel araştırma yaparak bilgilere erişme, bilgiyi değerlendirme ve yorumlama yeteneğini kazanmasını sağlamaktır. Bu program, toplam 21 krediden az olmamak koşuluyla en az yedi ders, bir seminer, diğer öğrenim etkinlikleri ve tez çalışmasından oluşur. Seminer ve tez çalışması zorunludur.

(2) Öğrencinin alacağı derslerin en çok ikisi, lisans öğrenimi sırasında alınmamış olması koşuluyla, lisans derslerinden seçilebilir. Ayrıca dersler, ilgili enstitü anabilim dalı akademik kurulunun önerisi ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile diğer yükseköğretim kurumlarında verilmekte olan derslerden de seçilebilir.

(3) Enstitü yönetim kurulu önerisi ile enstitü kurulu, disiplinler arası nitelikte zorunlu veya seçmeli birbirini tamamlayan dersler açılmasına karar verebilir.

Süre

MADDE 29

(1) Tezli yüksek lisans programını tamamlama süresi en az üç, en fazla dört yarıyıldır.

(2) Kredili derslerini ve seminerini başarı ile bitiren, ancak tez sınavına dört yarıyıl sonuna kadar giremeyen öğrenciye, ilgili enstitü anabilim dalı akademik kurulunun veya danışmanın görüşü, anabilim dalı başkanının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile tezini jüri önünde savunması için en fazla iki yarıyıl ek süre verilebilir.

(3) Tez çalışmalarına ikinci yarıyılda başlayan öğrenci, toplam süresi üç yarıyıldan az olmamak üzere tezli yüksek lisans programını daha önce de tamamlayabilir.

Tez danışmanı atanması

MADDE 30

(1) Tezli yüksek lisans programında, enstitü anabilim dalı akademik kurulu, her öğrenci için öğrencinin önceki bilimsel çalışmalarını, çalışmak istediği alanı ve danışman tercihini de dikkate alarak bir tez konusunu ve tez danışmanını en geç ikinci yarıyılın sonuna kadar ilgili enstitüye önerir.

(2) Tez danışmanı, öncelikle anabilim dalındaki öğretim üyeleri, yoksa başka anabilim dalı veya başka yükseköğrenim kurumlarındaki öğretim üyeleri arasından önerilir. Tez danışmanı önerisi enstitü yönetim kurulu onayı ile kesinleşir. Tez çalışmasının niteliğinin birden fazla tez danışmanı gerektirdiği durumlarda ikinci tez danışmanı atanabilir.

(3) Bir tez danışmanına düşecek en çok lisansüstü öğrenci sayısı, ilgili anabilim dalının özelliği de gözetilerek enstitü yönetim kurulunun önerisi üzerine enstitü kurulunda belirlenir.

(4) Tez danışmanı, enstitü yönetim kurulunca atandığı tarihten itibaren her yarıyıl ve yaz döneminde danışmanı olduğu öğrenciler için, tüm diğer akademik ve idari yük ve görevlerine ek olarak uzmanlık alanı dersi açabilir. Her öğrenci, açılan uzmanlık alanı dersini almakla yükümlüdür. Uzmanlık alanı dersine ilişkin ilkeler, enstitü kurulunca kararlaştırılır ve enstitü yönetim kurulu tarafından uygulanır.

Yüksek lisans tezinin sonuçlanması

MADDE 31

(1) Tezli yüksek lisans programındaki bir öğrenci, tezini enstitü yönetim kurulları tarafından belirlenen tez yazım kurallarına uygun biçimde yazmak ve tezini jüri önünde sözlü olarak savunmak zorundadır.

(2) Yüksek lisans tez jürisi, ilgili enstitü anabilim dalı akademik kurulunun önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile atanır. Jüri, biri öğrencinin tez danışmanı ve en az biri yükseköğretim kurumu içindeki başka bir anabilim dalından veya başka bir yükseköğretim kurumundan olmak üzere üç veya beş kişiden oluşur. Jürinin üç kişiden oluşması hâlinde, varsa, ikinci tez danışmanı jüri üyesi olamaz.

(3) Jüri üyeleri, söz konusu tezin kendilerine teslim edildiği tarihten itibaren bir ay içinde kişisel raporlarını hazırlayarak tez danışmanının önerdiği sınav gününde ilgili enstitünün yazılı daveti ile toplanır ve öğrenciyi tez sınavına alır. Tez sınavı, tez çalışmasının sunulması, savunulması ve bunu izleyen soru-cevap bölümünden oluşur, 45-90 dakika sürer ve dinleyicilere açık olarak yapılır.

(4) Tez sınavının tamamlanmasından sonra jüri, dinleyicilere kapalı olarak, tez hakkında salt çoğunlukla kabul, ret veya düzeltme kararını gerekçeli olarak verir. Bu karar, enstitü anabilim dalı başkanlığınca tez sınavını izleyen üç gün içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir. Tezi reddedilen öğrencinin kaydı silinir. Tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci sınav tarihinden itibaren en geç üç ay içinde gereğini yaparak tezini mümkünse aynı jüri önünde yeniden savunur. Bu sınav sonunda tezi reddedilen öğrencinin kaydı silinir.

(5) Kabul edilen tezlerde, tezin kabul onay sayfasında jüri üyelerinin imzaları bulunur. Oy çokluğu ile kabul edilen tezlerde, muhalif üye/üyeler kabul onay sayfasını imzalar, isterse onay sayfasına olumsuz ibaresini koyabilir.

Yüksek lisans diploması

MADDE 32

(1) Tez sınavında başarılı olmak ve diğer koşulları da sağlamak kaydıyla, yüksek lisans tezinin ciltlenmiş en az iki kopyasını ve elektronik ortamda yazılmış bir kopyasını ve enstitü tarafından istenen diğer belgeleri tez sınavına giriş tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili enstitüye teslim eden ve tezi şekil yönünden uygun bulunan yüksek lisans öğrencisine yüksek lisans diploması verilir.

(2) Yüksek lisans diploması üzerinde öğrencinin izlemiş olduğu enstitü anabilim dalındaki programın onaylanmış adı bulunur.

Tezsiz Yüksek Lisans Programı

Amaç ve kapsam

MADDE 33

(1) Tezsiz yüksek lisans programının amacı; öğrenciye mesleki konuda derin bilgi kazandırmak ve mevcut bilginin uygulamada nasıl kullanılacağını göstermektir. Tezsiz yüksek lisans programı ikinci öğretimde de yürütülebilir. Bu program, toplam 30 krediden az olmamak koşuluyla en az on ders ile dönem projesinden oluşur.

(2) Dönem projesinin kapsamı ve koşulları enstitü yönetim kurulu tarafından belirlenir. Dönem projesi başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Öğrenci, dönem projesinin alındığı yarıyılda enstitüye kayıt yaptırmak ve yarıyıl sonunda yazılı bir rapor vermek zorundadır. Enstitü anabilim dalının önerisi üzerine, enstitü yönetim kurulunun kararı ile bir yeterlik sınavı da yapılabilir.

(3) Öğrencinin alacağı derslerin en çok üçü, lisans öğrenimi sırasında alınmamış olması koşuluyla, lisans derslerinden seçilebilir.

Danışman atanması

MADDE 34

(1) Tezsiz yüksek lisans programında, enstitü anabilim dalı akademik kurulu her öğrenci için ders seçiminde ve dönem projesinin yürütülmesinde danışmanlık yapacak bir öğretim üyesi veya Senato tarafından belirlenen programlarda ve yine Senato tarafından belirlenen niteliklere sahip bir öğretim görevlisini en geç birinci yarıyılın sonuna kadar belirler. Danışman atanması enstitü yönetim kurulu onayı ile kesinleşir.

(2) Bir danışmana düşecek en çok lisansüstü öğrenci sayısı, enstitü yönetim kurulunda, ilgili anabilim dalının özelliği de gözetilerek belirlenir.

Süre

MADDE 35

(1) Tezsiz yüksek lisans programını tamamlama süresi en fazla altı yarıyıl, ikinci öğretim programlarında en fazla sekiz yarıyıldır.

Yüksek lisans diploması

MADDE 36

(1) Kredili derslerini ve dönem projesini başarıyla tamamlayan ve enstitü tarafından istenen diğer belgeleri enstitüye teslim eden tezsiz yüksek lisans öğrencisine yüksek lisans diploması verilir.

(2) Yüksek lisans diploması üzerinde öğrencinin izlemiş olduğu enstitü anabilim dalındaki programın onaylanmış adı bulunur.

Doktora Programı

Amaç ve kapsam

MADDE 37

(1) Doktora programının amacı; öğrenciye bağımsız araştırma yapmak, bilimsel olayları geniş ve derin bir bakış açısı ile irdeleyerek yorum yapmak ve yeni sentezlere ulaşmak için gerekli bilimsel yöntemleri uygulayabilme becerisi ve yeteneği kazandırmaktır.

(2) Doktora çalışması sonunda hazırlanacak tezin;

a) Bilime yenilik getirme, b) Yeni bir bilimsel yöntem geliştirme, c)  Bilinen bir yöntemi yeni bir alana uygulama niteliklerinden birini yerine getirmesi gerekir.

(3) Doktora programı, yüksek lisans derecesi ile başvuranlar için toplam 21 krediden az olmamak üzere en az yedi ders, seminer çalışması, diğer öğrenim etkinlikleri, yeterlik sınavı, tez konusunda ya da alanıyla ilgili olarak, tek ya da çok isimli ulusal ya da uluslararası hakemli bir dergide yayımlanan bir makale, tez önerisi ve tez çalışmasından oluşur. Dört yıllık lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrenciler için en az 42 kredilik ondört ders, iki seminer çalışması, diğer öğrenim etkinlikleri, yeterlik sınavı, tez konusunda ya da alanıyla ilgili olarak, tek ya da çok isimli ulusal ya da uluslararası hakemli bir dergide yayımlanan bir makale, tez önerisi ve tez çalışmasından oluşur.

(4) Lisansüstü dersler, ilgili enstitü anabilim dalı akademik kurulunun önerisi ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile diğer yükseköğretim kurumlarında verilmekte olan derslerden de seçilebilir. Enstitü yönetim kurulunun önerisi ile enstitü kurulu disiplinlerarası nitelikte zorunlu veya seçmeli birbirini tamamlayan dersler açılmasına karar verebilir.

(5) Lisans dersleri doktora programındaki ders yüküne ve ders kredisine sayılmaz.

(6) Lisans diploması ile doktora programına kabul edilen öğrenciler, lisans eğitimi sırasında almamış olması koşuluyla en fazla iki dersi kredili olarak lisans dersleri arasından seçebilirler.

Süre

MADDE 38

(1) Doktora programını tamamlama süresi yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için en az altı, en fazla sekiz yarıyıl, lisans derecesi ile kabul edilenler için en az sekiz, en fazla on yarıyıldır. Doktora programını belirtilen en az süre içinde tamamlayabilmek için tez önerisi kabulünden sonra altı ay ara ile yapılacak en az iki tez izleme komitesi ara toplantısından başarılı olunması gerekir.

(2) Yüksek lisans derecesi ile doktora programına başlayan ve kredili derslerini ve seminerini başarıyla bitiren, yeterlik sınavında başarılı bulunan ve tez önerisi kabul edilen, ancak sekiz yarıyıl sonuna kadar tez sınavına giremeyen, lisans derecesi ile doktora programına başlayan, kredili derslerini, seminerlerini ve diğer öğrenim etkinliklerini başarıyla bitiren, yeterlik sınavında başarılı bulunan ve tez önerisi kabul edilen, ancak on yarıyıl sonuna kadar tez sınavına giremeyen bir öğrenciye, ilgili enstitü anabilim dalı akademik kurulunun önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile jüri önünde tez sınavına girmek için en fazla dört yarıyıl ek süre verilebilir.

Tez danışmanı atanması

MADDE 39

(1) Enstitü anabilim dalı akademik kurulu her öğrenci için öğrencinin bilimsel faaliyetlerini, çalışmak istediği alanı ve danışman tercihini de dikkate alarak, tez danışmanını enstitüye önerir. Tez danışmanları öncelikle profesör ve doçent unvanlı öğretim üyeleri arasından seçilir. Tez danışmanı önerisi enstitü yönetim kurulu kararıyla kesinleşir. Tez danışmanı en geç üçüncü yarıyıl başına kadar atanır. Tez çalışmasının niteliğinin birden fazla tez danışmanını gerektirdiği durumlarda ikinci tez danışmanı atanabilir.

(2) Bir tez danışmanına düşecek en çok lisansüstü öğrenci sayısı, ilgili anabilim dalının özelliği de gözetilerek enstitü yönetim kurulunun önerisi üzerine enstitü kurulunda belirlenir. Tez danışmanı, enstitü yönetim kurulunca atandığı tarihten itibaren her yarıyıl ve yaz döneminde danışmanı olduğu öğrenciler için, tüm diğer akademik ve idari yük ve görevlerine ek olarak uzmanlık alanı dersi açabilir. Her öğrenci, açılan uzmanlık alanı dersini almakla yükümlüdür. Uzmanlık alanı dersine ilişkin ilkeler, enstitü kurulunca kararlaştırılır ve enstitü yönetim kurulu tarafından uygulanır.

Doktora yeterlik sınavı

MADDE 40

(1) Doktora yeterlik sınavının amacı; doktora öğrencisinin bilimsel düşünme, bilimsel yöntemleri özümseme, bağımsız bir araştırmayı yürütebilme yeterliliğine yönelik temel ve doktora çalışmasıyla ilgili konularda derinliğine bilgi sahibi olup olmadığının sınanmasıdır. Yeterlik sınavları yılda iki kez akademik takvimde belirtilen tarihler arasında yapılır. Sınavın tarih ve saati anabilim dalının bildirimi ile enstitü müdürlüğünce ilan edilir.

(2) Kredilerini ve seminerini/seminerlerini tamamlayan ve enstitü yönetim kurulunun belirleyeceği diğer koşulları yerine getiren öğrenciler başvuruları üzerine yeterlik sınavına girebilirler. Yüksek lisans derecesi ile doktora programına kabul edilen her öğrenci en geç beşinci yarıyılın sonuna kadar,  dört yıllık lisans derecesi ile doktora programına kabul edilen her öğrenci en geç yedinci yarıyılın sonuna kadar yeterlik sınavına girmek zorundadır.

(3) Yeterlik sınavları, enstitü anabilim dalı akademik kurulu tarafından önerilen ve enstitü yönetim kurulu tarafından onaylanan beş kişilik doktora yeterlik komitesi tarafından düzenlenir ve yürütülür. Komitenin görev süresi bir yıldır. Komite, farklı alanlardaki sınavları hazırlamak, uygulamak ve değerlendirmek amacıyla sınav jürileri kurabilir.

(4) Doktora yeterlik sınavı, yazılı ve sözlü olarak iki bölüm hâlinde yapılır. Doktora yeterlik komitesi, sınav jüri önerilerini ve öğrencinin yazılı ve sözlü sınavlardaki başarı durumunu değerlendirerek öğrencinin başarılı veya başarısız olduğuna salt çoğunlukla karar verir. Bu karar, enstitü anabilim dalı başkanlığınca yeterlik sınavını izleyen üç gün içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir. Enstitü yönetim kurulu, yeterlik sınavlarının yapılış şekli ve değerlendirilme koşullarını belirleyebilir.

(5) Yeterlik sınavında başarısız olan ya da koşullarını yerine getirdiği hâlde yeterlik sınavına girmeyen öğrenci, bir sonraki yeterlik sınavı döneminde tekrar sınava girmek zorundadır. Bu sınava da girmeyen veya bu sınavda da başarısız olan öğrencinin kaydı silinir.

Tez izleme komitesi

MADDE 41

(1) Yeterlik sınavında başarılı bulunan öğrenci için ilgili enstitü anabilim dalı akademik kurulunun önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile bir ay içinde bir tez izleme komitesi oluşturulur.

(2) Tez izleme komitesi üç öğretim üyesinden oluşur. Komitede tez danışmanından başka ilgili enstitü anabilim dalı içinden ve dışından birer üye yer alır. Üyelerin belirlenmesinde, özellikle disiplinlerarası nitelikteki tez çalışmalarında ilgili disiplinin öğretim üyelerinin yer almasına dikkat edilir. Eğer varsa, ikinci tez danışmanı da komite toplantılarına katılabilir, ancak tez izleme komitesi üyesi olamaz.

(3) Tez izleme komitesinin kurulmasından sonraki dönemlerde, ilgili enstitü anabilim dalı akademik kurulunun önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile üyelerde değişiklik yapılabilir.

Tez önerisi savunması

MADDE 42

(1) Doktora yeterlik sınavını başarı ile tamamlayan öğrenci, en geç altı ay içinde, yapacağı araştırmanın amacını, yöntemini ve çalışma planını kapsayan tez önerisini tez izleme komitesi önünde sözlü olarak savunur. Öğrenci, tez önerisi ile ilgili yazılı bir raporu sözlü savunmadan en az onbeş gün önce komite üyelerine dağıtır.

(2) Tez önerisi savunması dinleyicilere açık olarak yapılır ve dinleyiciler de tez önerisine katkıda bulunabilir.

(3) Tez izleme komitesi, öğrencinin sunduğu tez önerisinin kabul veya reddine salt çoğunlukla karar verir. Bu karar, enstitü anabilim dalı başkanlığınca tez önerisi savunmasını izleyen üç gün içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir.

(4) Tez önerisi reddedilen öğrenci, yeni bir tez danışmanı ve tez konusu isteme hakkına sahiptir. Böyle bir durumda yeni bir tez izleme komitesi atanabilir. Programa aynı tez danışmanıyla devam etmek isteyen bir öğrenci üç ay içinde; tez danışmanını ve tez konusunu değiştiren bir öğrenci ise altı ay içinde tekrar tez önerisi savunmasına alınır.

(5) Tez önerisi bu savunmada da reddedilen öğrencinin kaydı silinir.

(6) Tez önerisi kabul edilen öğrenci için tez izleme komitesi, Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında birer kere olmak üzere en az yılda iki kez toplanır. Öğrenci, toplantı tarihinden en az bir ay önce komite üyelerine yazılı bir rapor sunar. Bu raporda o ana kadar yapılan çalışmaların özeti ve bir sonraki dönemde yapılacak çalışma planı belirtilir. Öğrencinin tez çalışması, komite tarafından başarılı veya başarısız olarak belirlenir. Komite tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin kaydı silinir.

Doktora tezinin sonuçlandırılması

MADDE 43

(1) Doktora programındaki bir öğrenci, tezini enstitüler tarafından belirlenen tez yazım kurallarına uygun biçimde yazmak ve jüri önünde sözlü tez sınavına girmek zorundadır.

(2) Doktora tez jürisi, ilgili enstitü anabilim dalı akademik kurulunun önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile atanır. Jüri, üçü öğrencinin tez izleme komitesinde yer alan öğretim üyeleri ve en az biri başka bir yükseköğretim kurumunun öğretim üyesi olmak üzere beş kişiden oluşur. İkinci tez danışmanı tez savunmasında jüri üyesi olamaz.

(3) Jüri üyeleri, söz konusu tezin kendilerine teslim edildiği tarihten itibaren bir ay içinde kişisel raporlarını hazırlayarak tez danışmanının önerdiği sınav gününde ilgili enstitünün yazılı daveti ile toplanır ve öğrenciyi tez sınavına alır. Tez sınavı, tez çalışmasının sunulması, savunulması ve bunu izleyen soru-cevap bölümünden oluşur. Süresi 60-120 dakikadır. Tez sınavı dinleyicilere açık olarak yapılır.

(4) Tez sınavının tamamlanmasından sonra jüri, dinleyicilere kapalı olarak, tez hakkında salt çoğunlukla kabul, ret veya düzeltme kararını gerekçeli olarak verir. Bu karar, enstitü anabilim dalı başkanlığınca tez sınavını izleyen üç gün içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir. Tezi reddedilen öğrencinin kaydı silinir. Tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci sınav tarihinden itibaren en geç altı ay içinde gereğini yaparak mümkünse aynı jüri önünde yeniden tez sınavına girer. Bu sınav sonunda tezi reddedilen öğrencinin kaydı silinir.

(5) Kabul edilen tezlerde, tezin kabul onay sayfasında jüri üyelerinin imzaları bulunur. Oy çokluğu ile kabul edilen tezlerde, muhalif üye/üyeler kabul onay sayfasını imzalar, isterse onay sayfasına olumsuz ibaresini koyabilir.

Doktora diploması

MADDE 44

(1) Tez sınavında başarılı olmak ve diğer koşulları da sağlamak kaydıyla, doktora tezinin ciltlenmiş en az iki kopyasını ve elektronik ortamda yazılmış bir kopyasını tez sınavına giriş tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili enstitüye teslim eden, enstitü yönetim kurulunun istediği diğer hususları yerine getiren ve tezi şekil yönünden uygun bulunan öğrenci, doktora diploması almaya hak kazanır.

(2) Doktora diploması üzerinde öğrencinin izlemiş olduğu enstitü anabilim dalındaki programın onaylanmış adı bulunur.

Bütünleşik Doktora Programı

**ANKARA ÜNİVERSİTESİ

BİRLEŞTİRİLMİŞ DOKTORA PROGRAMI UYGULAMA YÖNERGESİ**

(Ankara Üniversitesi Senatosunun 15/04/2008 tarih ve 303/2402 sayılı kararı ile)

AMAÇ

Madde 1- Bu yönergenin amacı, Ankara Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinin 26. maddesine göre hazırlanan dört yıllık lisans diplomasına dayalı birleştirilmiş doktora programının uygulama esaslarını düzenlemektir.

KAPSAM

Madde 2- Bu program toplam 42 krediden az olmamak koşuluyla en az ondört ders, seminer çalışması, diğer öğrenim etkinlikleri, yeterlik sınavı, tez konusunda ya da alanıyla ilgili olarak, tek ya da çok isimli ulusal ya da uluslararası hakemli bir dergide yayımlanan bir makale, tez önerisi ve tez çalışmasından oluşur.

SÜRE

Madde 3- Bu programı tamamlama süresi 10 yarıyıldır.

Bu program için gerekli kredili dersler, azami altı yarıyılda başarıyla tamamlanmalıdır. Bu süre içinde tamamlamayanların kaydı silinir.

Kredili derslerini ve seminerlerini başarıyla tamamlayan, yeterlik sınavında başarılı bulunan ve tez önerisi kabul edilen, ancak tez çalışmasını 10 yarıyıl sonuna kadar tamamlayamadığı için tez sınavına giremeyen öğrenciye ilgili Anabilim Dalı Akademik Kurulu önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayıyla en fazla 4 yarıyıl ek süre verilebilir.

ÖĞRENCİ KABULÜ

Madde 4. Bu programı açan ve ayrıca kontenjan belirleyen Anabilim Dallarına, Ankara Üniversitesi Bütünleştirilmiş Doktora Programı Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinin ilgili maddelerine göre, öğrenci kabul edilir. Buna göre başvuruda aşağıdaki koşulların sağlanmış olması gerekir.

a) Lisans Diploması ve Mezuniyet Not Ortalaması: Adaylar, bir lisans diplomasına sahip olmalı ve lisans not ortalaması 4 tam not üzerinden en az 3 olmalıdır.

b) ALES Puanı: Adaylar, Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitim Giriş Sınavından (ALES) başvurdukları programın puan türünden en az 70 tam puan almış olmalıdırlar.

c) Yabancı Dil Sınav Puanı: Adaylar, Üniversitelerarası Kurul Yabancı Dil Sınavından (ÜDS) en az 65 veya Üniversitelerarası Kurulca kabul edilen bir sınavdan bu puana eşdeğeri bir puan (yabancı uyruklular için an dilleri dışında İngilizce, Fransızca, Almanca dillerinden birinden) almaları zorunludur.

d) Mülakat: Adaylar, mülakatta 100 puan üzerinden en az 50 tam puan almalıdırlar.

Değerlendirme: Programa öğrenci kabulünde ALES puanı, lisans not ortalaması ve mülakat sonucu değerlendirilir. Değerlendirmede ALES puanının %50’si, lisans not ortalamasının %20’si ve mülakat sonucunun %30’u dikkate alınarak, Anabilim Dalı Akademik Kurulu önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu kararıyla en az 70 puan alan adaylar arasından kontenjan dikkate alınarak sıralama yapılır.

Bu maddenin a, b ve c bentlerindeki asgari puanların girilecek programların özelliklerine göre yükseltilmesi konusunda Üniversite Senatosu yetkilidir.

LİSANS DERS SEÇİMİ

**Madde 5-**Bu programda alınması zorunlu kredili derslerin en fazla iki tanesi daha önce alınmamış olması koşuluyla, Anabilim Dalı Akademik Kurulunun önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulunun onayı ile lisans dersleri arasından seçilebilir.

TEZ DANIŞMANI ATANMASI

Madde 6- İlgili Anabilim Dalı Akademik Kurulu her öğrenci için tez danışmanını en geç 3. yarıyılın başına kadar önerir ve tez danışmanı önerisi Enstitü Yönetim Kurulu kararıyla kesinleşir.

Tez konusunun birden fazla tez danışmanı gerektirdiği durumlarda ikinci tez danışmanı atanabilir.

Tez danışmanı öğretim üyeleri arasından seçilir.

YETERLİK SINAVI

Madde 7- Bu programda kayıtlı her öğrenci en geç 7. yarıyılın sonuna kadar yeterlik sınavına girmek zorundadır.

PROGRAMLARARASI GEÇİŞ

Madde 8- Tezli ve Tezsiz Yüksek Lisans Programına kayıtlı öğrencilerin bu programa geçiş yapabilmeleri için Yönergenin 4. maddesindeki koşulları sağlamış ve yüksek lisans programı genel not ortalamasının en az 90 olması gereklidir. Bu geçişte öğrencilerin en geç 2 (iki) yarıyıl sonunda en az 18 kredilik dersleri başarı ile tamamlamış olmaları gerekir. Yüksek lisans programından bütünleştirilmiş doktora programına 3. yarıyıl sonuna kadar sadece bir kez geçiş yapılabilir.

Bu programda en az 7 dersini başarıyla tamamlamış bir öğrenci, tezsiz yüksek lisans programına en geç 4. yarıyılın, tezli yüksek lisans programına en geç 2. yarıyılın sonuna kadar sadece bir kez geçiş yapabilir. Bu geçiş, geçmek istenilen ilgili Anabilim Dalı Akademik Kurulunun uygun görüşü ve Enstitü Yönetim Kurulu onayıyla kesinleşir.

SON HÜKÜMLER

Madde 9- Enstitüye bağlı Anabilim Dalları yukarıda belirlenen asgari koşullara uymak kaydıyla arayacakları ek koşulları Akademik Kurullarının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulunun onayı ile belirleyebilirler.

Madde 10- Bu Yönergede düzenlenmeyen konularda, Ankara Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanır.

Başvuru Koşulları

Lisansüstü programlara başvuru

MADDE 6

(1) Lisansüstü programlara ALES sonuçları ile lisans ve/veya yüksek lisans başarı düzeyine göre yapılan başvurular kabul edilir. Ayrıca, tezsiz yüksek lisans programları dışında, adaylarda yeterli düzeyde yabancı dil bilgisi aranır.

(2) ALES puanı ve puan türü, programı açan anabilim dalı akademik kurulunun önerisi üzerine enstitü yönetim kurulunda karara bağlanır ve Senatonun onayı ile kesinleşir.

(3) Yüksek lisans ve doktora programları ile sanatta yeterlik çalışmasına hangi lisans ve yüksek lisans programlarından mezun olanların başvurabilecekleri Üniversitelerarası Kurul kararı ile belirlenir; ancak Senato, belirlenen programlar dışında da öğrencilerin başvuruda bulunabileceklerine karar verebilir.

(4) Rektörlük, enstitülerin açtıkları lisansüstü programların adlarını, başvuru için gerekli belgeleri, son başvuru tarihini ve diğer hususları ilan eder. Söz konusu ilan, her yarıyıl başında öğrenci almak üzere verilir.

(5) Yeni kurulan ve gelişmekte olan üniversitelere veya yüksek teknoloji enstitülerine lisansüstü eğitim yapmak amacıyla atanan araştırma görevlileri, ilgili üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünün önerisi, öğretim üyesi ve araştırıcı yetiştirme kurulunun görüşü ve Yükseköğretim Kurulu kararı ile ilgili enstitü yönetim kurulunun belirleyeceği koşullara göre Üniversitede lisansüstü eğitime kabul edilirler. Bu araştırma görevlilerinin tez projeleri, kendi üniversite veya yüksek teknoloji enstitülerinin araştırma fonlarından öncelik verilmek suretiyle desteklenir.

Yüksek lisans programlarına öğrenci başvuru koşulları

MADDE 7

(1) Tezli ve tezsiz yüksek lisans programlarına başvuruda bulunacak adayların aşağıdaki koşulları sağlamış olması gerekir:

a) Bir lisans diplomasına sahip olmaları, yabancı ülkelerdeki lisans programını bitirmiş Türk uyruklu öğrencilerin Yükseköğretim Kurulundan alacakları denklik belgesine de sahip olmaları gerekir ve lisans not ortalamasının, ikinci öğretimde yürütülen tezsiz yüksek lisans programları için de geçerli olmak üzere, 4 katsayı üzerinden en az 2.0 olması gerekir.

b) ALES’den başvurdukları programın puan türünde en az 55 tam puan almış olmaları gerekir. Uluslararası geçerliği olan lisansüstü giriş sınavı sonuçları bu Yönetmeliğin 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre değerlendirilebilir. En az 55 ALES puanı sağlayarak lisansüstü eğitime başlamış ancak, herhangi bir anabilim dalı lisansüstü programından ilişiği kesilerek veya bir lisansüstü programı tamamlayarak yeniden başka bir programa başlamak isteyen öğrencilerden en fazla bir yarıyıl ara vererek başvuranlar için ALES koşulu aranmaz.

c) ÜDS’den en az 50 puan veya Üniversitelerarası Kurulca kabul edilen ve bu Yönetmeliğin 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre ulusal veya uluslararası bir sınavdan eşdeğeri puan almak zorundadırlar. Tezsiz yüksek lisans programlarında yabancı dil sınav puanı zorunlu değildir; ancak tezsiz yüksek lisans programına öğrenci kabulünde ilgili anabilim dalı akademik kurulu önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ya da enstitü yönetim kurulu kararı ile yabancı dil koşulu da aranabilir. ÜDS ve eşdeğeri sınavlarla değerlendirilemeyen diller için yabancı dil sınavları enstitü yönetim kurulunca belirlenecek jüriler tarafından merkezi olarak yapılır.

ç) Adaylar mülakatta 100 tam puan üzerinden değerlendirilir. Mülakatta, talep edilmişse, adayın sunduğu referans mektubu ve neden yüksek lisans yapmak istediğini, hedeflerini belirten kompozisyonu dikkate alınarak sözlü değerlendirme yapılır.

d) Yüksek lisans programlarına öğrenci kabulünde; ALES puanı, lisans not ortalaması ve mülakat sonucu değerlendirilir. Değerlendirmede ALES puanının % 50’si, lisans not ortalamasının % 20’si ve mülakat sonucunun % 30’u dikkate alınarak anabilim dalı akademik kurulu önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararıyla en az toplam 65 puan alanlar arasında sıralama yapılır.

(2) İlgili anabilim dalı veya anasanat dalının önerisi ve enstitü yönetim kurulunun kararı ile tezsiz yüksek lisans programına kabul için özel koşullar konulabilir.

Doktora programına öğrenci başvuru koşulları

MADDE 8

(1) Doktora programlarına başvuruda bulunacak adayların aşağıdaki koşulları sağlamış olması gerekir:

a) Doktora programına başvurabilmek için adayların lisans veya yüksek lisans diplomasına sahip olmaları gerekir. Ayrıca, yabancı ülkelerdeki lisans veya yüksek lisans programını bitirmiş Türk uyruklu öğrencilerin Yükseköğretim Kurulundan denklik belgesi de almaları gerekir. Hazırlık sınıfları hariç en az on yarıyıl süreli lisans eğitimi yapılan Diş Hekimliği, Eczacılık, Veteriner ve Tıp Fakültesi mezunları ile Sağlık Bakanlığınca düzenlenen esaslara göre bir laboratuvar dalında uzmanlık yetkisi kazanmış olan Fen ve dört yıllık Eczacılık Fakültesi mezunları yüksek lisans yapmadan doktora programlarına başvurabilirler. Bu adayların lisans not ortalamalarının 4 katsayı üzerinden en az 2.5 olması gerekir. Yüksek lisans diplomasına sahip olan adayların yüksek lisans not ortalamasının 4 katsayı üzerinden en az 3.0, dört yıllık lisans diploması ile bütünleştirilmiş doktora programına başvuran adayların lisans not ortalamasının 4 katsayı üzerinden en az 3.0 olması gerekir.

b) Yüksek lisans diplomasına sahip olan veya hazırlık sınıfları hariç en az on yarıyıl süreli Tıp, Diş Hekimliği, Eczacılık ve Veteriner Fakültesi diplomasına sahip adaylar ile Sağlık Bakanlığınca düzenlenen esaslara göre bir laboratuvar dalında uzmanlık yetkisi kazanmış olan Fen ve dört yıllık Eczacılık Fakültesi mezunu adayların, ALES’den başvurdukları programın puan türünde en az 55 tam puan almış olmaları gerekir. Dört yıllık lisans diploması ile doktora programlarına başvuran adayların ALES’den başvurdukları programın puan türünde en az 70 tam puan almaları gerekir. Uluslararası geçerliği olan lisansüstü eğitim giriş sınavı sonuçları, bu Yönetmeliğin 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesinde değerlendirilir. Tıp Fakültesi mezunu olup temel tıp bilimleri doktora programlarına başvuranların TUS’dan en az 50 tam temel tıp puanına sahip olmaları gerekir. Temel tıp puanı; TUS’un temel tıp bilimleri I inci bölümünden elde edilen standart puanın 0,7, temel tıp bilimleri II nci bölümünden elde edilen standart puanın 0,3 ile çarpılarak toplanması ile elde edilir. En az 55 ALES puanı sağlayarak lisansüstü eğitime başlayan adaylarda, lisansüstü eğitimlerini tamamladıktan sonra en fazla bir yarıyıl ara vererek doktoraya başvurdukları takdirde ALES koşulu aranmaz.

c) Doktora programına başvuran adayların ÜDS’den en az 60 veya Üniversitelerarası Kurul tarafından kabul edilen bir yabancı dil sınavından bu puana eşdeğer bir puan almaları gerekir. Yabancı uyruklu öğrencilerin, ana dilleri dışında İngilizce, Fransızca, Almanca dillerinden birinden ÜDS’den en az 55 puan veya Üniversitelerarası Kurul tarafından kabul edilen bir yabancı dil sınavından bu puana eşdeğer bir puan almaları gerekir.

ç) Adaylar, mülakatta 100 tam puan üzerinden değerlendirilir. Mülakatta, talep edilmişse, adayın sunduğu referans mektubu ve neden doktora yapmak istediğini, hedeflerini belirten kompozisyonu dikkate alınarak sözlü değerlendirme yapılır.

d) Doktora programına öğrenci kabulünde; ALES puanı, lisans ve/veya yüksek lisans not ortalaması ve mülakat sonucu değerlendirilir. Temel tıp bilimleri programlarına başvuran Tıp Fakültesi mezunları için ALES veya TUS temel tıp puanı dikkate alınır. Değerlendirmede ALES veya TUS temel tıp puanının % 50’si, lisans veya yüksek lisans not ortalamasının % 20’si ve mülakat sonucunun % 30’u dikkate alınarak, anabilim dalı akademik kurulu önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararıyla toplam en az 70 puan alanlar arasında sıralama yapılır.

Sanatta yeterlik programlarına öğrenci başvuru koşulları

MADDE 9

(1) Sanatta yeterlik programlarına başvuracak adayların aşağıdaki koşulları sağlamış olması gerekir:

a) Sanatta yeterlik programlarına başvurabilmek için adayın bir lisans veya yüksek lisans diplomasına sahip olması gerekir. Ayrıca yabancı ülkelerdeki lisans veya yüksek lisans programını bitirmiş Türk uyruklu öğrencilerin Yükseköğretim Kurulundan denklik belgesi de almaları gerekir.

b) ALES’den sözel türde en az 55 tam puan almış olmaları gerekir.

c) ÜDS’den en az 55 veya Üniversitelerarası Kurul tarafından kabul edilen bir yabancı dil sınavından bu puana eşdeğer bir puan almaları gerekir. Yabancı uyruklu öğrencilerin, ana dilleri dışında İngilizce, Fransızca, Almanca dillerinden birinden ÜDS’den en az 55 puan veya Üniversitelerarası Kurul tarafından kabul edilen bir yabancı dil sınavından bu puana eşdeğer bir puan almaları gerekir.

ç) Adaylar, mülakatta 100 tam puan üzerinden değerlendirilir. Mülakatta talep edilmişse, adayın sunduğu referans mektubu ve neden sanatta yeterlik yapmak istediğini, hedeflerini belirten kompozisyonu dikkate alınarak sözlü değerlendirme yapılır.

d) Sanatta yeterlik programına öğrenci kabulünde enstitü anasanat dalı akademik kurulunun önerisi ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile lisans ve/veya yüksek lisans not ortalaması ile mülakat/yetenek sınavı/portfolyo incelemesi sonucu da değerlendirilebilir.

e) ALES puanının katkısının % 50’den az olmaması koşuluyla, lisans ve/veya yüksek lisans not ortalamasının % 20’si, mülakat, yetenek sınavı, portfolyo inceleme sonucunun % 30’u dikkate alınarak, ilgili anasanat dalı akademik kurulu önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararıyla toplam en az 70 puan alanlar arasında sıralama yapılır.

Eğitimini yurt dışında tamamlayan öğrencilerin başvuru koşulları

MADDE 10

(1) Eğitimini yurt dışında tamamlayan Türk ve yabancı uyruklu adayların lisansüstü programlara başvurularında aşağıdaki koşulların sağlanmış olması gerekir:

a) Eğitimini yurt dışında tamamlayan yabancı uyrukluların Türkçe ve Yabancı Dil Araştırma ve Uygulama Merkezi (TÖMER)’nin Türkçe bildiğine ilişkin sınavını başarmaları gerekir.

b) Doktora veya sanatta yeterlik için yabancı uyrukluların, anadilleri dışında İngilizce, Fransızca ve Almanca dillerinden birinden ÜDS’den en az 55 veya Üniversitelerarası Kurulca kabul edilen bir sınavdan bu puana eşdeğer bir puan almaları gerekir.

c) Eğitimini, denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınan yurt dışındaki yüksek öğretim kurumunda tamamlayan Türk ve yabancı uyruklu adayların lisansüstü programlara başvuruları ilgili enstitü yönetim kurulunda değerlendirilir.

Bilimsel hazırlığa öğrenci kabulü

MADDE 11

(1) Bu Yönetmeliğin 7 nci, 8 inci, 9 uncu ve 10 uncu maddelerine göre kabul edilen, nitelikleri aşağıda belirtilen adaylara eksikliklerini gidermek amacıyla bilimsel hazırlık programı uygulanabilir:

a) Lisans derecesini başvurdukları yüksek lisans veya doktora programından farklı alanlarda almış olanlar,

b) Lisans veya yüksek lisans derecelerini Üniversite dışındaki yükseköğretim kurumlarından almış olanlar,

c) Lisans veya yüksek lisans derecesini başvurdukları doktora programından farklı alanda almış olanlar.

(2) Bilimsel hazırlıkta alınacak dersler, ilgili enstitü anabilim dalı akademik kurulunun önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile zorunlu dersler olarak belirlenir. Bu dersler, ilgili lisansüstü programı tamamlamak için gerekli görülen derslerin yerine geçmez ve lisansüstü not ortalamasına dahil edilmez. Ancak, bilimsel hazırlıktaki bir öğrenci, bilimsel hazırlık derslerinin yanı sıra enstitü anabilim dalı akademik kurulunun önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile lisansüstü programa yönelik dersler de alabilir.

(3) Bilimsel hazırlık ile ilgili devam, ders sınavları, ders notları, derslerden başarılı sayılma koşulları, ders tekrarı ve diğer hususlar için alınan derslere göre öğrencinin tabi olduğu ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.

(4) Bilimsel hazırlıkta geçirilecek süre en çok bir takvim yılıdır. Bu süre, bu Yönetmelikte belirtilen yüksek lisans veya doktora programı sürelerine dahil edilmez.

(5) Süresi içerisinde başarılı olamayan öğrencilerin kaydı silinir.

Özel öğrenci başvuru ve kabulü

MADDE 12

(1) Bir yükseköğretim kurumu mezunu veya öğrencisi olup, belirli bir konuda bilgisini artırmak isteyenler, ilgili enstitü anabilim dalı akademik kurulunun önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile lisansüstü derslere her yarıyıl için özel öğrenci olarak kabul edilebilir. Özel öğrenci statüsünde ders alanlar, öğrencilik haklarından yararlanamaz. Özel öğrencilerin kabulünde not düzeyi aranmaz ve giriş sınavı yapılmaz. Özel öğrenciler de, asıl öğrenciler gibi, Üniversiteye karşı yükümlülüklerini yerine getirmek ve izledikleri derslerin bütün koşullarına uymak zorundadırlar.

(2) Özel öğrencilerin, dört yarıyılı geçirmemek kaydıyla asıl öğrenci olmaları durumunda, özel öğrenci iken başardıkları lisansüstü derslerden kendi anabilim veya bilim alanları ile ilgili olanlardan aldıkları krediler, izledikleri programdaki kredi toplamının yarısını geçmemek koşulu ile anabilim dalı akademik kurulunun önerisi ve enstitü yönetim kurulunun uygun bulması ile devam etmekte olduğu program için geçerli sayılabilir.

Yatay geçiş yoluyla öğrenci kabulü

MADDE 13

(1) İlgili yükseköğretim kurumu içindeki başka bir enstitü anabilim veya anasanat dalında ya da başka bir yükseköğretim kurumunun lisansüstü programında en az bir yarıyılı tamamlamış olan başarılı öğrenci, ilgili enstitü lisansüstü programına başvuru koşullarını sağlamak kaydıyla yatay geçiş yoluyla kabul edilebilir. Yatay geçiş başvurusunun, ilgili anabilim ya da anasanat dalının olumlu ve gerekçeli görüşü alınarak Senato tarafından belirlenen kabul koşullarına uygunluğu incelenir ve enstitü yönetim kurulunca karara bağlanır.

(2) Yüksek lisansta en geç üçüncü yarıyılın sonuna kadar, doktorada yeterlik sınavına kadar yatay geçiş yapılabilir.

Lisansüstü programlara başvuru için gerekli belgeler

MADDE 14

(1) Lisansüstü programlara başvuru, akademik takvimde belirtilen süre içinde, ilgili enstitü müdürlüklerine yapılır.

(2) Lisansüstü programlarına başvuru koşullarını sağlayan adaylar, girmek istedikleri programı belirterek, dilekçelerine aşağıdaki belgeleri eklerler:

a) ALES sonuç belgesinin aslı veya bilgisayar çıktısı,

b) Yabancı dil belgesinin aslı veya bilgisayar çıktısı,

c) Yüksek lisans programları için lisans, doktora programları için lisans/yüksek lisans diplomasına eşdeğer lisans veya yüksek lisans diplomasının aslı veya Üniversitece onaylı sureti: yabancı ülkelerdeki lisans/yüksek lisans programını bitirmiş öğrencilerden diplomaları ile birlikte Yükseköğretim Kurulundan alınan denklik belgesinin aslı veya onaylı sureti,

ç) Diplomaya esas teşkil eden, genel akademik başarı not ortalamasını içeren ve programın tezli veya tezsiz olduğunu belirten öğrenci durum belgesi,

d) Başvuru koşullarında talep edilmişse referans mektubu, neden lisansüstü eğitim yapmak istediklerine dair açıklayıcı belge ve bildirimler.

Eşdeğerlikler

MADDE 15

(1) Başvuruda aranan ALES ve ÜDS puanları yerine geçecek puanlar aşağıdaki hususlar dikkate alınarak değerlendirilir:

a) Üniversitelerarası Kurul tarafından kabul edilen uluslararası geçerliği olan Graduate Record Examination (GRE) ve Graduate Management Admission Test (GMAT) sınavlarından alınan belgeler ALES belgesi yerine geçerli sayılabilir.

b) KPDS ve benzeri ulusal ve uluslararası geçerliliği olan bir yabancı dil sınavında alınmış olan puanlar, Üniversitelerarası Kurul kararları çerçevesinde, enstitü yönetim kurulunca ÜDS’ye eşdeğer sayılabilir.

Başvuruların değerlendirilmesi

MADDE 16

(1) Yüksek lisans ve doktora başvurularını değerlendirmek ve mülakat yapmak üzere, enstitü anabilim dalı akademik kurulunca önerilen öğretim üyeleri arasından enstitü yönetim kurulu en az üçer kişilik jüriler oluşturur. Jüri, adayları bu Yönetmeliğin 6 ncı, 7 nci, 8 inci ve 9 uncu maddelerini dikkate alarak sıralar, kontenjana göre hangi adayların lisansüstü programa kabul edilebileceğini enstitüye bildirir ve enstitü yönetim kurulu kararıyla öğrenci kabulü kesinleşir.

(2) Kayıt hakkı kazanan asıl ve yedek adaylar enstitü müdürlüğü tarafından ilan edilir.