Lisansüstü

Antropoloji Bölümü; Paleoantropoloji, Fizik Antropoloji ve Sosyal Antropoloji anabilim dallarında Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesinde tezli yüksek lisans ve doktora programları yürütmektedir. Ankara Üniversitesi Sosyal Antropoloji Bilim Dalı, Türkiye’de sosyal antropoloji lisansüstü eğitimini veren bağımsız tek bilim dalıdır.

Paleoantropoloji

Tezli Yüksek Lisans

Paleoantropoloji Bilim Dalı Yüksek Lisans Programı, Dünya ve Anadolu Paleoantropoloji'sini inceleyerek öğrencilere güncel bilgileri kazandırır. Bunun yanında paleoantropolojiyi yakından ilgilendiren iskelet biyolojisi, paleontoloji, paleodemografi, paleoekoloji ve adlî antropoloji gibi özelleşmeye yönelik verilen dersler ile öğrencilere belli konularda ihtisaslaşma fırsatı tanımaktır.

Bu programının amacı, kendi alanında çalışabilecek uzman paleoantropologlar yetiştirmektir. Program ayrıca insanlık tarihi ve tarihöncesi dönemde meydana gelen değişimleri bilen, kazılarda aktif rol oynayabilen, müzelere gelen iskelet ve fosil buluntuları değerlendirebilecek seviyede, F2K (Felaket Kurbanlarını Kimliklendirme) timlerinde çalışabilecek bilgi ve donanıma sahip bireyleri ve üniversitelerde bu alanda ders verebilme potansiyeline sahip akademik kadroları yetiştirmeyi amaçlamaktadır.

Doktora

Paleoantropoloji Bilim Dalı Doktora Programı, Dünya ve Anadolu Paleoantropoloji'sini inceleyerek öğrencilere ayrıntılı tartışma ve özelleşme konuları sunar. Bunun yanında paleoantropolojiyi yakından ilgilendiren moleküler antropoloji, iskelet biyolojisi, paleontoloji, paleodemografi, paleoekoloji, adlî antropoloji ve buna benzer birçok farklı bilim dalıyla ortak yapılan kuramsal ve uygulamalı çalışmalar ile öğrencilere sadece paleoantropoloji değil, bilimsel bir çalışma yöntemi öğretilmektedir. Doktora programı öğrencilerinin, düzenlenen bilimsel etkinliklerde etkin rol alması, alan ile ilgili gelişmeleri yakından takip etmesi ve bilimsel yayın ve/veya çalışma üretmesi beklenmektedir.

Paleoantropoloji Bilim Dalı Doktora Programı, program öğrencilerinin doktora sonrası edinecekleri uzmanlık alanlarına karar verebilmelerini ve öğrencilerin seçtikleri bu konularda uzmanlaşmalarını amaçlamaktadır. Akademik kariyer düşünen öğrencilerin bu hedeflerini ulaşabilmeleri için gerekli altyapı ve bilgi birikimine sahip olabilmelerini sağlamak programın en önemli amaçlarından birini teşkil eder. Öğrencileri bilimsel çalışma düzeni, makale yayımı, sözlü sunum ve poster sunumu gibi bilimin ulusal ve uluslararası mecralarda paylaşılabilmesini sağlayan etkinliklere hazırlamak ve paleoantropolojinin Türkiye dâhilinde gelişimine bu yönde katkı sağlamak programın diğer amaçlarından birisidir.

Fizik Antropoloji

Tezli Yüksek Lisans

Fizik Antropoloji Yüksek Lisans programı, öğrencilerin Lisans programında öğrendiklerini geliştirerek alanın yöntem ve tekniklerinde uzmanlaşması için istatistik, ergonomi, biyoloji, ekoloji, populasyon genetiği gibi bilimlerden yararlanmaktadır. Program öğrencileri alana çıktığında insanı ve çevresini inceleyerek bilimsel yayınlar yapabilmelidir.

Bu program, insanlığın sorunlarına çözümler üretmeyi amaçlamaktadır. Bunu gerçekleştirirken insanın özelliklerini ve problemlerini araştırmalı; bu araştırmayı yürütürken de insanı popülasyon düzeyinde ve çevresiyle birlikte ele almalıdır. Araştırmacılar, sorunların temel kaynağının insan olduğunu göz ardı etmemelidir

Doktora

Fizik Antropoloji Doktora programı Fizik Antropoloji konusunda uzmanlık derecesinde bilgi ve beceri kazandırmayı amaçlayan bir eğitim programına sahiptir. Birçok disiplinle bağlantılı olan programda belirli bir konuda uzmanlaşmayı sağlamak önem taşımaktadır.

Fizik Antropoloji doktora programında belli bir konuda uzmanlaşmış olan mezunların alana yenilik kazandırmaları için gereken bilgi , beceri ve alan düzeyine sahip olmalarının sağlanmasını amaçlamaktadır.

Sosyal Antropoloji

Tezli Yüksek Lisans

Sosyal antropoloji insan topluluklarının coğrafi, tarihsel ve iktisadi gerçekleriyle iç içe geçmiş olan sosyal ve kültürel çeşitliliğini anlamaya çalışan bir disiplindir. Sosyal antropolojik alan çalışması, incelenen alan ve toplulukta uzun süre kalarak topluluğun üyeleriyle birebir ilişkiler kurmayı gerektiren nitel merkezli etnografik yöntemi sayesinde sosyal antropolojiyi diğer sosyal disiplinlerden farklılaştırır. Etnografik yöntem, insan topluluklarının yaşam dünyalarını ve gündelik yaşam pratiklerini katılımlı gözlem ve derinlemesine mülakat gibi tekniklerle, çalışılan alanın içerisinden yürütür.

Sosyal antropoloji yuksek lisans programı öğrencilere akademik ve pratik kazanımlar sağlamayı amaçlamaktadır. Akademik kazanımlar arasında, alanın kuramsal tartışmalarının tarihsel bir bağlama oturtulması, temel alt disiplinlere ilişkin teorilerin ve kavramların edinilmesi ve etnografik bir alan çalışması tasarlanması ve uygulanması, konu ile ilgili güncel yayınların takip edilmesi ve yeni yayınlar yapılabilmesi sayılabilir. Pratik anlamda ise toplumsal cinsiyet, iktidar, etnisite, inanç ve sınıf temelli toplumsal ayrımcılık ve eşitsizlik örüntüleri ile ilgili farkındalık geliştirme, insan çeşitliliğini önyargısız değerlendirebilme ve toplumsal sorunlara dair duyarlılık geliştirerek bu sorunlarla ilgili çözümler üretebilme yetkinliliğinin kazandırılmasını hedeflemektedir.

Doktora

Sosyal antropoloji insan topluluklarının coğrafi, tarihsel ve iktisadi gerçekleriyle iç içe geçmiş olan sosyal ve kültürel çeşitliliğini anlamaya çalışan bir disiplindir. Sosyal antropolojik alan çalışması, incelenen alan ve toplulukta uzun süre kalarak topluluğun üyeleriyle birebir ilişkiler kurmayı gerektiren nitel merkezli etnografik yöntemi sayesinde sosyal antropolojiyi diğer sosyal disiplinlerden farklılaştırır. Etnografik yöntem, insan topluluklarının yaşam dünyalarını ve gündelik yaşam pratiklerini katılımlı gözlem ve derinlemesine mülakat gibi tekniklerle, çalışılan alanın içerisinden yürütür.

Sosyal antropoloji Doktora programı öğrencilere akademik ve pratik kazanımlar sağlamayı amaçlamaktadır. Akademik kazanımlar arasında, alanın kuramsal tartışmalarının tarihsel bir bağlama oturtulması, temel alt disiplinlere ilişkin teorilerin ve kavramların edinilmesi ve etnografik bir alan çalışması tasarlanması ve uygulanması, konu ile ilgili güncel yayınların takip edilmesi ve yeni yayınlar yapılabilmesi sayılabilir. Pratik anlamda ise toplumsal cinsiyet, iktidar, etnisite, inanç ve sınıf temelli toplumsal ayrımcılık ve eşitsizlik örüntüleri ile ilgili farkındalık geliştirme, insan çeşitliliğini önyargısız değerlendirebilme ve toplumsal sorunlara dair duyarlılık geliştirerek bu sorunlarla ilgili çözümler üretebilme yetkinliliğinin kazandırılmasını hedeflemektedir.

Başvuru Koşulları

Yüksek Lisans

Tezli ve tezsiz yüksek lisans programlarına başvuruda bulunacak adayların aşağıdaki koşulları sağlamış olması gerekir:

a) Bir lisans diplomasına sahip olmaları, yabancı ülkelerdeki lisans programını bitirmiş Türk uyruklu öğrencilerin Yükseköğretim Kurulundan alacakları denklik belgesine de sahip olmaları gerekir ve lisans not ortalamasının, ikinci öğretimde yürütülen tezsiz yüksek lisans programları için de geçerli olmak üzere, 4.00 katsayı üzerinden en az 2.00 olması gerekir.

b) ALES’ten başvurdukları programın puan türünde en az 55 tam puan almış olmaları gerekir. Uluslararası geçerliği olan lisansüstü giriş sınavı sonuçları bu Yönetmeliğin 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre değerlendirilebilir. En az 55 ALES puanı sağlayarak lisansüstü eğitime başlamış ancak, herhangi bir anabilim dalı lisansüstü programından ilişiği kesilerek veya bir lisansüstü programı tamamlayarak yeniden başka bir programa başlamak isteyen öğrencilerden en fazla bir yarıyıl ara vererek başvuranlar için ALES koşulu aranmaz.

c) YDS’den en az 50 puan veya Üniversitelerarası Kurulca kabul edilen ve bu Yönetmeliğin 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre ulusal veya uluslararası bir sınavdan eşdeğeri puan almak zorundadırlar. Tezsiz yüksek lisans programlarında yabancı dil sınav puanı zorunlu değildir; ancak tezsiz yüksek lisans programına öğrenci kabulünde ilgili anabilim dalı akademik kurulu önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile yabancı dil koşulu da aranabilir.

ç) Adaylar mülakatta 100 tam puan üzerinden değerlendirilir. Mülakatta, talep edilmişse, adayın sunduğu referans mektubu ve neden yüksek lisans yapmak istediğini, hedeflerini belirten kompozisyonu dikkate alınarak sözlü değerlendirme yapılır.

d) Yüksek lisans programlarına öğrenci kabulünde; ALES puanı, lisans not ortalaması ve mülakat sonucu değerlendirilir. Değerlendirmede ALES puanının % 50'si, lisans not ortalamasının % 20'si ve mülakat sonucunun % 30'u dikkate alınarak anabilim dalı akademik kurulu önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararıyla en az toplam 65 puan alanlar arasında sıralama yapılır.

e) ALES puanı koşulu aranmayan tezsiz yüksek lisans programlarına öğrenci kabulünde; lisans not ortalaması ve mülakat sonucu değerlendirilir. Değerlendirmede lisans not ortalamasının % 50'si ve mülakat sonucunun % 50'si dikkate alınarak anabilim dalı akademik kurulu önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararıyla en az toplam 65 puan alanlar arasında sıralama yapılır.

f) Güzel Sanatlar Fakültesi ile Devlet Konservatuvarı anabilim/anasanat dallarına öğrenci kabulünde ALES puan koşulu aranmaz. Öğrenci kabulünde bu maddenin birinci fıkrasının (e) bendi hükümleri uygulanır.

Mezuniyet Koşulları

Yüksek Lisans

Tezli yüksek lisans programları 21 ulusal krediden ve 120 AKTS kredisinden az olmamak koşuluyla en az yedi ders, bir seminer, diğer öğrenim etkinlikleri ve tez çalışmasından oluşur. 120 AKTS kredisinin 60 AKTS kredisi dersler ve seminerden, 60 AKTS kredisi de tez çalışmasını içeren uzmanlık alan derslerinden oluşur. Tezsiz yüksek lisans programları 30 ulusal kredi ve 90 AKTS kredisinden az olmamak koşuluyla en az on ders ile dönem projesinden oluşur. Başarı puanı 4.00 üzerinden değerlendirilir. Yarıyıl sonu veya bütünleme sınavlarında başarılı sayılmak için yüksek lisans öğrencilerinin 4.00 üzerinden en az 2.75 almaları gerekir.

Başvuru ve Tezler

Lisansüstü başvuru takvimi ve duyurular için Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü sayfası izlenmelidir. Bölümde hazırlanmış tezlere Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir.