Hakkımızda

Urdu Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü bünyesinde yer almaktadır. Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü; Arap Dili ve Edebiyatı, Fars Dili ve Edebiyatı, Hindoloji, Japon Dili ve Edebiyatı, Kore Dili ve Edebiyatı, Sinoloji ile Urdu Dili ve Edebiyatı Anabilim Dallarından oluşmaktadır.

Tarihçe

Urdu dili ilk kez 1957 yılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nin Arapça ve Farsça bölümleri bünyesinde okutulmaya başlandı. Başlangıçta dersleri yürüten tek hoca, Pakistan uyruklu Davut Rehber’di. Anabilim Dalı, 1961-1962 öğretim yılında “Urdu Dili ve Pakistan Tetkikleri” adıyla bağımsız bir kürsü olarak açıldı. Davut Rehber’in görevden ayrılması üzerine bir süre öğretime ara verildi; 1967’den itibaren Prof. Dr. Mehmet Altay Köymen, Asistan Şevket Bulu ve yabancı uyruklu öğretim üyesi Prof. Dr. Tahir Faruki ile yeniden faaliyete geçti. Çalışmalar günümüzde Urdu Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı adıyla sürdürülmektedir.

Urdu Dili

Urdu dili, Gazneli Mahmut’un Hindistan’ı fethinden sonra özellikle Pencap ve Lahor bölgesindeki yerel halk ile buraya yerleşen Türk ordusundaki komutan ve askerlerin günlük iletişimi doğrultusunda doğmuş; Sanskritçe temelli, Türkçe, Farsça ve Arapçadan pek çok kelime ve dil bilgisi kuralı barındıran bir dildir. Adını Türkçe “ordu” kelimesinden alır ve Hint-Avrupa dil ailesine mensuptur. Perso-Arap alfabesiyle yazılan Urduca, Devanagari alfabesiyle yazılan Hindi diliyle büyük ölçüde benzeşir. Pakistan’ın resmî dili ve Hindistan’ın resmî dillerinden biri olan Urducanın yaklaşık 600 milyon kişi tarafından konuşulduğu tahmin edilmektedir.

Amacımız

Anabilim Dalında, genel Türk tarihi ve kültürünün önemli bir kısmını oluşturan, Gaznelilerle başlayıp 1857’de Hint-Türk İmparatorluğu ile son bulan dönemin tarihi ve kültür birikimi incelenmekte; Urdu dili ve edebiyatının başlangıcından günümüze geçirdiği aşamalar ünlü şair ve yazarları ışığında ele alınmaktadır. Türk kültürü ile Hindistan-Pakistan arasındaki kültürel ilişkiyi sürdürmek, alanında uzmanlaşmış filologlar yetiştirmek ve bu coğrafyadaki Türk kültürünü araştırmak Anabilim Dalının başlıca amaçları arasındadır.

Öğrenci Olanakları

Anabilim Dalının yıllık öğrenci kontenjanı, mezunların iş bulma olanakları dikkate alınarak 20 olarak belirlenmiştir. Öğrenciler ilk yılın sonundan itibaren Yandal ve Çift Anadal programlarından yararlanabilmekte; Urduca ve İngilizcenin yanı sıra farklı bir yabancı dil öğrenebilmekte ya da farklı fakültelerden ders alabilmektedir. Anabilim Dalı ile Pakistan’ın önde gelen üniversitelerinin Urdu Dili ve Edebiyatı bölümleri arasında uluslararası değişim protokolleri bulunmaktadır.

Uluslararası Çalışmalar ve Ödüller

Anabilim Dalı, 2016’da Antalya’da TİKA iş birliğiyle I. Uluslararası Urdu Edebiyat Kongresi’ni, 2018’de Lahor’da Government College University ile II. Uluslararası Urdu Edebiyat Konferansı’nı ve 2019’da Khairpur’da Shah Abdul Latif Üniversitesi ile III. Uluslararası Urdu Konferansı’nı düzenlemiştir. Bahauddin Zakariya Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Aqeela Bashir, 21 Mart 2018’den itibaren Anabilim Dalında yabancı uzman olarak görev yapmıştır.

1967-2001 yılları arasında Anabilim Dalında görev yapan Yrd. Doç. Dr. Şevket Bulu, çalışmalarından dolayı Pakistan hükümeti tarafından Tamga-yi Pakistan ödülüyle onurlandırılmıştır. 2023 yılında Prof. Dr. Asuman Belen Özcan’a, Pakistan devleti tarafından Urdu dili ve edebiyatına kıymetli hizmetler sunan kişilere verilen sivil onur nişanı Sitara-i Imtiaz (Mükemmellik Yıldızı), Pakistan’ın Ankara Büyükelçiliğinde düzenlenen bir törenle takdim edilmiştir.

Anabilim Dalının ayrıntılı tanıtımına Urdu Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı web sitesi üzerinden ulaşılabilir.