Hakkımızda

Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, 14 Haziran 1935 tarih ve 2795 sayılı yasayla kurulan Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nin ilk bölümlerinden biridir. Daha doğrusu Fakültenin kuruluş amacı, Mustafa Kemal Atatürk tarafından beyan edildiği şekliyle, dil yani Türk dili ve tarih konularında araştırma ve inceleme yapmak ve bu alanlarda Türk Dil Kurumu ile Türk Tarih Kurumu’na uzman ve bunun yanı sıra “muallim” yetiştirmektir. Fakültenin kuruluş gerekçesinde dile getirilen amaçlar doğrultusunda eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma yükümlülüğünü yerine getirmektedir. Bu bölümde lisans programının amacı, Türk dili ve edebiyatının dünya dil ve edebiyatları içindeki yerinin belirlenmesi, özellikleri, gelişimi ve ürünlerinin değerlendirilmesi konularında bilimsel araştırma ve incelemeler yapabilecek, buradaki eğitim ve öğretimden elde ettiği bilgi ve deneyimi, ortaöğretim kurumlarına aktarabilecek elemanlar yetiştirmektir.

Bölüm, “Türk Dili” ve “Türk Edebiyatı” temel olmak üzere, uzmanlık alanlarına göre adları ve çalışma alanları aşağıda gösterilen dört anabilim dalından oluşmaktadır:

1. Eski Türk Dili: Türkçenin tarihî dönemleri, gelişimi ve lehçeleri;

2. Yeni Türk Dili: Tarihi ve çağdaş Türkiye Türkçesinin gelişim evreleri, yazı geleneği, ses yapısı, biçim bilimi, söz dizimi, söz varlığı ve ağızları;

3. Eski Türk Edebiyatı: Türk Edebiyatının ilk dönemlerinden Yeni Türk Edebiyatının oluşumuna kadar geçen uzun sürede kaydedilmiş aşamalar ve bunların diğer edebiyatlarla karşılaştırılması; Türk Halk Edebiyatı “Sözlü Edebiyat” ve “Popüler Edebiyat” genel başlıkları altında halk şiiri, halk anlatılarının günümüz yöntem ve kuramları doğrultusunda incelenmesi;

4. Yeni Türk Edebiyatı: XIX. yüzyıldan günümüze kadar Türk Edebiyatının gelişimi, özellikleri ve diğer edebiyatlarla ilişkileri.

Diploma ve Çalışma Alanları

Programı başarıyla tamamlayan öğrencilere “Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Lisans Diploması” ve “Türk Dil Bilimcisi” unvanı verilir.

Mezunlar, lisans üstü öğrenim görerek üniversitelerde öğretim üyesi olabilecekleri gibi Millî Eğitim Bakanlığının öngördüğü diğer koşulları yerine getirerek ilk ve ortaöğretimde öğretmen de olabilirler. Ayrıca kütüphanelerde, arşivlerde, alanla ilgili bakanlıklarda ve kurumlarda çalışabilirler. Özel yeteneğe sahip mezunlar çeşitli yayın kuruluşlarında da görev alabilmektedir.

Vizyon

Bölümdeki lisans ve lisansüstü programların amacı, Türk dili ve edebiyatının dünya dil ve edebiyatları içindeki yerinin belirlenmesi, özellikleri, tarihî gelişimi ve ürünlerinin değerlendirilmesi konusunda bilimsel araştırma ve incelemeler yapmak ve bunu yapabilecek elemanlar yetiştirmektir. Bunu yaparken öğretim kalitesini uluslararası düzeye taşımak ve varılan bilgiyi toplumun ve bilimin yararına sunmak amacındadır.

Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Eski Türk Dili ile Eski Türk Edebiyatı ve Yeni Türk Dili ile Yeni Türk Edebiyatı olmak üzere dört anabilim dalından oluşmaktadır. Lisans düzeyinde ortak program uygulamakta olup lisansüstü düzeyde gerek öğrenci alımında gerekse öğretimde dört ayrı program uygulamaktadır. Bu bilim dallarında kapsamlı literatür bilgisine sahip, bilimsel düşünme, çağdaş araştırma yöntemlerinin kullanma, bilimsel bilgiye ulaşma ve paylaşma ile topluma aktarma yeteneğine sahip, Türkiye genelinde bütün fakültelerde yer alan Türk Dili ve Edebiyatı bölümlerine akademisyen ve alan uzmanı olarak görev alabilecek nitelikte bireyler yetiştirmek üzere stratejilerini oluşturmaktadır.

Misyon

Köktürk Kağanı Bilge Kağan’ın sözleri:

Tabgaç bodunka beglik urı oglın kul boltı eşilik kız oglın küñ boltı türük begler türük atın ıttı tabgaçkı begler tabgaç atın tutupan tabgaç kaganka körmiş.

Dîvȃnu Lüg**ȃti’t-Türk’ün yazarı Kaşgarlı Mahmud’un kitabını yazdığı maksadı:

Türk dili ile Arap dilinin atbaşı beraber yürüdükleri bilinsin.

Ali Şir Nevayi’nin Lisanü’t-Tayr ve Muhȃkemetü’l-Lugateyn’de söylediği sözler:

Türk nazmında bayrak çekip savaşa katılınca

O memleketi kendi fermanıma tȃbi bir ülke haline getirdim

Sözü anlamlandırma işinde Türk, Fars’ı geride bırakır. Türk kendi öz dilinde öyle incelikler, öyle güzellikler, öyle sanatlar göstermiştir ki Tanrı dilerse yerinde anlatılacak.

Fakültemiz kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün DTCF’yi kurmaktaki amacı Türk dili ve Türk tarihidir. Atatürk’ün 1930’daki şu sözleri:

Millî his ile dil arasındaki bağ çok kuvvetlidir. Dilin milli ve zengin olması, milli hissin inkişafında başlıca müessirdir. Türk dili dillerin en zenginlerindendir; yeter ki bu dil şuurla işlensin.

Ülkesini ve yüksek istiklalini korumasını bilen Türk milleti dilini de yabancı diller boyunduruğundan kurtarmalıdır.

Yukarıdaki sözler, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nün kuruluş amaçlarını oluşturur. Yani bu sözlerdeki anlamı gerçekleştirmek bizlerin  misyonudur. Yalnızca bu görev bizlere ait değil, Atatürk’ün 1 Kasım 1932’de meclis açış konuşmasında söylediklerinden anlaşıldığı kadarıyla bütün milletindir.

Türk dilinin, kendi benliğine, aslındaki güzellik ve zenginliğine kavuşması için bütün devlet teşkilatımızın dikkatli, alakalı olmasını isteriz.