Halkbilim; toplumsal ve siyasal yapıdan ekonomik örgütlenmeye, sözlü gelenek, değerler sistemi ve inançlardan yiyecek-giyecek üretimi, mimari ve süsleme sanatları gibi maddi kültür ürünlerine kadar kültürel yaşamın bütününü inceleyen bir disiplindir. Doğumdan ölüme kadar insanların yaşantısında yer alan maddi ve manevi bütün kültür öğelerini bilimsel olarak derleyen, araştıran, değerlendiren ve sistematik bir açıklamasını yaparak insanlığın kültür tarihini ve özellikle halk kültürünün genel gelişme kurallarını inceleyen, kültürler arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları belirleyip ortaya koyan bir bilim dalıdır.
Kültürün sürekliliği kadar değişmesini ve bu değişmeye neden olan siyasal, ekonomik, teknolojik ve psikolojik etmenleri çözümlemek de bu disiplinin asli amacıdır. Halkbilim, bir ülkede yaşayan halkın olduğu kadar çeşitli etno-kültürel grupların ortaya koyduğu gelenekleri, inançları, töreleri, müziği, oyunları, anonim veya bireysel sözlü geleneklerden kaynaklanan edebi ürünleri, el sanatlarını, halk hekimliğini ve mimariyi; ayrıca somut olmayan kültürel miras (SOKÜM) ve müzecilik konularını inceler. Bu nedenle halkbilim yalnızca geleneksel olanı ele almakla kalmaz, modern ve güncel pek çok dinamik üzerinde de ilgisini yoğunlaştırır.
Doğa bilimlerinden sosyal bilimlere, edebiyat ve sanata kadar farklı insani etkinlik alanlarına yönelik disiplinlerarası bir ilgiye sahip olan Halkbilimi Bölümünde verilen derslerle öğrencilere insan, kültür ve toplum üzerine değerlendirme yaparken daha geniş, karşılaştırmalı bir perspektif ve çok yönlü bir bakış açısı kazandırılmaya çalışılmaktadır.
Tarihçe
Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesinde halkbilim öğretiminin kökleri, Prof. Pertev Naili Boratav'ın 1947 yılında kurduğu "Türk Halk Edebiyatı ve Folkloru Kürsüsü"ne uzanır; bu kürsü 1948'de kapatılmıştır. Prof. Dr. İlhan Başgöz, 1944-1949 yılları arasında Boratav'ın yanında çalışan ve bölümün ilk iki ilmî yardımcısından (araştırma görevlisinden) biri olarak anılan isimdir.
Prof. Dr. Sedat Veyis Örnek, 1980 yılında Türkiye'nin ikinci Halkbilim Kürsüsünü kurmuştur.
Anabilim Dalları
- Etnoloji Anabilim Dalı
- Uygulamalı Halkbilimi Anabilim Dalı
Son güncelleme: 13 Kasım 2026