Lisansüstü

Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesinde yüksek lisans ve doktora programlarını yürütmektedir. Lisansüstü program, öğrencileri araştırmaya yöneltici, mesleğin temel sorunlarını ele alan, güncel konuları içeren dersleri, seminerleri, laboratuvar ve kütüphane çalışmalarını kapsamaktadır.

Yüksek Lisans

Program bilgi ve belge yönetimi alanının temel kavramlarını tanımlayabilen ve kavramlar arasında bağlantı kurabilen, bu bağlantılardan yeni fikirler veya bakış açıları üretebilen; derme geliştirme politikaları ve derme yönetimi ile ölçme ve değerlendirme konularında bilgi ve beceriye sahip; açık erişim ve kurumsal arşivler ve ilgili standartlar hakkında bilgi ve deneyim sahibi ve bu konularda politikalar geliştirebilen; modern arşivcilik ilke ve yöntemlerini uygulayan, elektronik arşiv çalışmalarını değerlendiren arşiv ve arşiv belgelerini düzenleyen; elektronik belge yönetim sistemleri, erişim araçları ve stratejileri hakkında bilgi ve beceri sahibi olan bireyler yetiştirir.

Programın amaçları, her formattaki bilginin/bilgi kaynağının düzenlenmesi ve erişimini, sosyo-kültürel ve ekonomik değişimler ile bilgi teknolojilerindeki gelişmeler bağlamında ele almak; Kurum ve kullanıcı gereksinimlerini önceleyerek ve bilimsel gelişmelere paralel olarak yenilikçi ve yaratıcı hizmetlerin tasarlanmasına ve sunumuna katkıda bulunmak; Alanın disipliner ve uygulama yönüne ilişkin sorunlara çözümler üretebilmektir.

Program Yeterlilikleri

• Toplumda bilginin üretimi, yayımı ve iletişimini inceleme; üretim ilişkilerine göre karakterize edilen toplumsal evrelerde bilginin, bilgi erişim sistemlerinin ve bilgi merkezlerinin değişen değerini anlama ve değerlendirme
• Bilginin kolektif ve sistematik olarak oluşturulması ve örgütlerdeki akışı hakkında pratik bilgi edinme ve bilgiyi yönetme yeteneği kazanma;
• Politika oluşturmanın temel unsurlarını bilme; ulusal ve kurumsal düzeyde bilgi politikaları ve açık erişim politikası geliştirme becerisi kazanma
• Alanıyla ilgili terminolojiyi bilme; terminoloji kaynaklarını tanıma, bunlara erişme ve kullanma yöntemlerini bilme
• Sosyo ekonomik değişimler ve teknolojik gelişmelere paralel olarak ortaya çıkan yeni öğrenme biçimleri ve okuryazarlık becerileri hakkında bilgi sahibi olma; kullanıcıları bu doğrultuda eğitme
• Endüstri sektöründeki bilgi sistemlerini, bilgi akışını ve bilgi yönetim süreçlerini inceleme; sektörün bilgi gereksinimlerini tanımlama
• Bilgi merkezleri arasında yapılan işbirliği çalışmaları ve konsorsiyumları bilme, bunların sağladığı avantajları ve karşılaşılan engelleri değerlendirme
• Bilgi merkezleri ve hizmetleri ile kamu yönetimi arasındaki ilişkiyi bilme; kamu bilgilerinin yönetiminde yasal ve idari düzenlemeler ile gereklilikleri inceleme; bir bilgi merkezinin kamusal bilgilerin yönetimindeki konumunu ve işlevini irdeleme
• Kamu ve / veya özel kuruluşlarda üretilen belgelerin güvenliğini sağlama
• Arşiv belgelerini organize etme, erişim araçlarını ve stratejilerini tanımlama, geliştirme ve entegre etme ile uygulama adımlarını belirleme ve gerçekleştirme becerisi kazanma
• Basılı veya elektronik ortamdaki metin veya grafik kayıtların, bilgi teknolojilerindeki gelişmelere paralel olarak işlenmesini, yenilikçi yaklaşımlarla düzenlenmesi ve erişilebilirliğini sağlama
• Kullanıcı odaklı sistemler tasarlama, yenilikçi hizmetler sunma, tüm toplumsal kesimlerin bilgi gereksinimlerine duyarlı ve kapsayıcı olma, eşitlik ilkeleri ve etik kurallar çerçevesinde hareket etme

Mezunların Çalışma Alanları

Toplumda bilgi merkezlerinin nasıl organize edildiğini ve işlediğini bilir ve bu bağlamda bilgi merkezlerini etkileyen iç/dış faktörleri tespit edebilir, araştırabilir, analiz edebilir, çözüm üretebilir ve araştırma yapabilir; bilgi erişim sistemlerini bilir, kullanır ve değerlendirir ve bireylerin bilgi okuryazarı olmasını sağlar; Bilgi merkezlerinin etik kurallara ve telif haklarına duyarlı, adil ve kapsayıcı bilgi hizmetleri sunabilmesi için kullanıcı ve sistem perspektifinden yeni yaklaşımlar geliştirme becerisine sahiptir.

Doktora

Bilgi ve Belge Yönetimi Doktora Programı, yazılı, basılı ve elektronik her tür dokümanın nitelenmesi, bir sınıflama sistemi aracılığı ile düzenlenmesi, fiziksel ve/veya elektronik olarak depolanması, bilgi erişim sistemleri ve ağlar aracılığıyla paylaşılması için gerekli mesleki teknik ve teknolojik bilgiye sahip üst düzey insan gücü yetiştirir. Basılı ve elektronik yayınlar ve özel nitelikli materyalin değerlendirme ölçüt ve ilkelerini bilen, farklı kullanıcı gruplarının bilgi gereksinimlerini analiz edebilen, bu doğrultuda bilgi yönetimini gerçekleştirebilen, ilgili sistem ve araçları kullanabilen bilgi uzmanı yetiştirir. Program ulusal düzeyde üretilen bilginin toplumun bilgi gereksinimlerini karşılamak üzere kütüphanecilik ve enformasyon bilimleri, arşiv bilimi ve belge yönetimindeki gelişmeler doğrultusunda ve kamu yararını gözeterek düzenlenmesini, erişilebilirliğini ve yönetimini gerçekleştirecek nitelikli insan gücünü yetiştirir.

Programın amacı, kurumsal ve bireysel/toplumsal düzeyde bilgi gereksinimlerinin karşılanmasında sürekli gelişen mesleki teknik ve teknolojik bilgiyi izlemek, uyarlamak ve katkıda bulunmak; Hacmi giderek artan elektronik ortamdaki bilgi ve/veya bilgi kaynaklarının paylaşımına ilişkin altyapının oluşması ile etik ve hukuki ilkeler doğrultusunda kullanım haklarına ilişkin düzenlemelere katkıda bulunmak ve bu konuda farkındalık yaratmak; Öğrencilerin sorgulama, problem çözme, eleştirel ve yaratıcı düşünme gibi becerilerinin gelişmesine katkıda bulunmak; bilgilerini sistematik ve bilimsel yöntemler dahilinde raporlandırmalarına rehberlik etmektir.

Program Yeterlilikleri

• Kütüphaneler, arşivler gibi bilgi merkezlerinin bilginin üretim-kullanım zincirindeki konumları, rolleri ve işlevleri; bu kurumların yönetimleri ve mimari özellikleri hakkında kuram ve uygulama bilgisine sahip, sorgulayan, problem çözme becerisi yüksek nitelikli bireyler yetiştirme
• Görsel, metin. ses vb tüm formatlardaki kayıtlı bilginin nitelenmesini, düzenlenmesini ve erişilmesini sağlama, bu bağlamdaki terminoloji, teknik, model ve araçları bilme ve uygulama
• Özel gereksinimli bireyler, dezavantajlı gruplar ve diğer kullanıcı grupları için kullanıcı dostu sistemler ve arayüzler tasarlama, e-hizmetler ve bilgi hizmetleri sunma
• Problem çözme, analitik düşünme, eleştirel bakış, literatür değerlendirmesi, bilimsel yöntemler, rapor yazma bilgi ve becerisine sahip olma
• Bilgi merkezlerini etkileyen politikalar, yasalar, standartlar ile bilginin kullanımını etkileyen standartlar, mevzuat ve etik kuralları bilme, yorumlayabilme
• Derme kullanımı, kütüphane kullanımı, kullanıcı vb. ile ilgili analizler yapabilme
• Toplumsal, bilimsel ve kültürel değişimlere uygun olarak bireylerin gerekli okuryazarlık becerilerine sahip olmalarına katkı sunma

Mezunların Çalışma Alanları

Program mezunları, başta her tür kütüphane, arşiv ve dokümantasyon merkezi olmak üzere çeşitli kamu kurumlarında çalışır. Bunun yanı sıra, yazılım şirketleri, haber ajansları, yayınevleri ile araştırma ve geliştirme merkezlerinde çalışma fırsatı bulur.

Başvuru Koşulları

Yüksek Lisans

Tezli ve tezsiz yüksek lisans programlarına başvuruda bulunacak adayların aşağıdaki koşulları sağlamış olması gerekir:

a) Bir lisans diplomasına sahip olmaları, yabancı ülkelerdeki lisans programını bitirmiş Türk uyruklu öğrencilerin Yükseköğretim Kurulundan alacakları denklik belgesine de sahip olmaları gerekir ve lisans not ortalamasının, ikinci öğretimde yürütülen tezsiz yüksek lisans programları için de geçerli olmak üzere, 4.00 katsayı üzerinden en az 2.00 olması gerekir.

b) ALES’ten başvurdukları programın puan türünde en az 55 tam puan almış olmaları gerekir. Uluslararası geçerliği olan lisansüstü giriş sınavı sonuçları bu Yönetmeliğin 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre değerlendirilebilir. En az 55 ALES puanı sağlayarak lisansüstü eğitime başlamış ancak, herhangi bir anabilim dalı lisansüstü programından ilişiği kesilerek veya bir lisansüstü programı tamamlayarak yeniden başka bir programa başlamak isteyen öğrencilerden en fazla bir yarıyıl ara vererek başvuranlar için ALES koşulu aranmaz.

c) YDS’den en az 50 puan veya Üniversitelerarası Kurulca kabul edilen ve bu Yönetmeliğin 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre ulusal veya uluslararası bir sınavdan eşdeğeri puan almak zorundadırlar. Tezsiz yüksek lisans programlarında yabancı dil sınav puanı zorunlu değildir; ancak tezsiz yüksek lisans programına öğrenci kabulünde ilgili anabilim dalı akademik kurulu önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile yabancı dil koşulu da aranabilir.

ç) Adaylar mülakatta 100 tam puan üzerinden değerlendirilir. Mülakatta, talep edilmişse, adayın sunduğu referans mektubu ve neden yüksek lisans yapmak istediğini, hedeflerini belirten kompozisyonu dikkate alınarak sözlü değerlendirme yapılır.

d) Yüksek lisans programlarına öğrenci kabulünde; ALES puanı, lisans not ortalaması ve mülakat sonucu değerlendirilir. Değerlendirmede ALES puanının % 50'si, lisans not ortalamasının % 20'si ve mülakat sonucunun % 30'u dikkate alınarak anabilim dalı akademik kurulu önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararıyla en az toplam 65 puan alanlar arasında sıralama yapılır.

e) ALES puanı koşulu aranmayan tezsiz yüksek lisans programlarına öğrenci kabulünde; lisans not ortalaması ve mülakat sonucu değerlendirilir. Değerlendirmede lisans not ortalamasının % 50'si ve mülakat sonucunun % 50'si dikkate alınarak anabilim dalı akademik kurulu önerisi ve enstitü yönetim kurulu kararıyla en az toplam 65 puan alanlar arasında sıralama yapılır.

f) Güzel Sanatlar Fakültesi ile Devlet Konservatuvarı anabilim/anasanat dallarına öğrenci kabulünde ALES puan koşulu aranmaz. Öğrenci kabulünde bu maddenin birinci fıkrasının (e) bendi hükümleri uygulanır.

Mezuniyet Koşulları

Yüksek Lisans

Tezli yüksek lisans programları 21 ulusal krediden ve 120 AKTS kredisinden az olmamak koşuluyla en az yedi ders, bir seminer, diğer öğrenim etkinlikleri ve tez çalışmasından oluşur. 120 AKTS kredisinin 60 AKTS kredisi dersler ve seminerden, 60 AKTS kredisi de tez çalışmasını içeren uzmanlık alan derslerinden oluşur. Tezsiz yüksek lisans programları 30 ulusal kredi ve 90 AKTS kredisinden az olmamak koşuluyla en az on ders ile dönem projesinden oluşur. Başarı puanı 4.00 üzerinden değerlendirilir. Yarıyıl sonu veya bütünleme sınavlarında başarılı sayılmak için yüksek lisans öğrencilerinin 4.00 üzerinden en az 2.75 almaları gerekir.

Başvuru

Lisansüstü başvuru takvimi ve duyurular için Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü sayfası izlenmelidir.